Chapter 31 - Proverbs

1 The words of king Lemuel, the prophecy that his mother taught him.1 Ang mga salita ng haring Lemuel; ang sanggunian na itinuro sa kaniya ng kaniyang ina.
2 What, my son? and what, the son of my womb? and what, the son of my vows?2 Ano anak ko? at ano, Oh anak ng aking bahay-bata? At ano, Oh anak ng aking mga panata?
3 Give not thy strength unto women, nor thy ways to that which destroyeth kings.3 Huwag mong ibigay ang iyong kalakasan sa mga babae, o ang iyo mang mga lakad sa lumilipol ng mga hari.
4 It is not for kings, O Lemuel, it is not for kings to drink wine; nor for princes strong drink:4 Hindi sa mga hari, Oh Lemuel, hindi sa mga hari ang paginom ng alak; ni sa mga pangulo man, na magsabi, saan nandoon ang matapang na alak?
5 Lest they drink, and forget the law, and pervert the judgment of any of the afflicted.5 Baka sila'y uminom, at makalimotan ang kautusan, at humamak ng kahatulan sa sinomang nagdadalamhati.
6 Give strong drink unto him that is ready to perish, and wine unto those that be of heavy hearts.6 Bigyan mo ng matapang na inumin siya na handang manaw, at ng alak ang mapanglaw na loob.
7 Let him drink, and forget his poverty, and remember his misery no more.7 Uminom siya at limutin niya ang kaniyang kahirapan, at huwag nang alalahanin pa ang kaniyang karalitaan.
8 Open thy mouth for the dumb in the cause of all such as are appointed to destruction.8 Bukhin mo ang iyong bibig sa pipi, sa bagay ng lahat ng naiwang walang kandili.
9 Open thy mouth, judge righteously, and plead the cause of the poor and needy.9 Bukhin mo ang iyong bibig, humatol ka ng katuwiran, at mangasiwa ka ng kahatulan sa dukha at mapagkailangan.
10 Who can find a virtuous woman? for her price is far above rubies.10 Isang mabait na babae sinong makakasumpong? Sapagka't ang kaniyang halaga ay higit na makapupo kay sa mga rubi.
11 The heart of her husband doth safely trust in her, so that he shall have no need of spoil.11 Ang puso ng kaniyang asawa ay tumitiwala sa kaniya, at siya'y hindi kukulangin ng pakinabang.
12 She will do him good and not evil all the days of her life.12 Gumagawa siya ng mabuti sa kaniya at hindi kasamaan lahat ng mga kaarawan ng kaniyang buhay.
13 She seeketh wool, and flax, and worketh willingly with her hands.13 Siya'y humahanap ng balahibo ng tupa at lino, at gumagawang kusa ng kaniyang mga kamay.
14 She is like the merchants' ships; she bringeth her food from afar.14 Siya'y parang mga sasakyang dagat ng kalakal; nagdadala siya ng kaniyang pagkain mula sa malayo.
15 She riseth also while it is yet night, and giveth meat to her household, and a portion to her maidens.15 Siya'y bumabangon naman samantalang gabi pa, at nagbibigay ng pagkain sa kaniyang sangbahayan, at ng kanilang gawain sa kaniyang alilang babae.
16 She considereth a field, and buyeth it: with the fruit of her hands she planteth a vineyard.16 Kaniyang minamasdan ang bukid at binibili: sa pamamagitan ng kaniyang kamay ay nagtatanim siya ng ubasan.
17 She girdeth her loins with strength, and strengtheneth her arms.17 Binibigkisan niya ang kaniyang mga balakang ng kalakasan, at nagpapalakas ng kaniyang mga bisig.
18 She perceiveth that her merchandise is good: her candle goeth not out by night.18 Kaniyang namamalas na ang kaniyang kalakal ay makikinabang: ang kaniyang ilaw ay hindi namamatay sa gabi.
19 She layeth her hands to the spindle, and her hands hold the distaff.19 Kaniyang itinangan ang kaniyang mga kamay sa panulid, at ang kaniyang mga kamay ay humahawak ng panghabi.
20 She stretcheth out her hand to the poor; yea, she reacheth forth her hands to the needy.20 Iginagawad niya ang kaniyang kamay sa dukha: Oo, iniaabot niya ang kaniyang mga kamay sa mapagkailangan.
21 She is not afraid of the snow for her household: for all her household are clothed with scarlet.21 Hindi niya ikinatatakot ang kaniyang sangbahayan sa niebe; sapagka't ang boo niyang sangbahayan ay nakapanamit ng mapulang mapula.
22 She maketh herself coverings of tapestry; her clothing is silk and purple.22 Gumagawa siya sa ganang kaniya ng mga unang may burda; ang kaniyang pananamit ay mainam na kayong lino at ng kayong kulay ube.
23 Her husband is known in the gates, when he sitteth among the elders of the land.23 Ang kaniyang asawa ay kilala sa mga pintuang-bayan, pagka siya'y nauupo sa kasamahan ng mga matanda ng lupain.
24 She maketh fine linen, and selleth it; and delivereth girdles unto the merchant.24 Gumagawa siya ng mga kasuutang kayong lino at ipinagbibili; at nagbibigay ng mga pamigkis sa mga mangangalakal.
25 Strength and honour are her clothing; and she shall rejoice in time to come.25 Kalakasan at kamahalan ay siyang kaniyang suot. At kaniyang tinatawanan ang panahong darating.
26 She openeth her mouth with wisdom; and in her tongue is the law of kindness.26 Binubuka niya ang kaniyang bibig na may karunungan; at ang kautusan ng kagandahang-loob ay nasa kaniyang dila.
27 She looketh well to the ways of her household, and eateth not the bread of idleness.27 Kaniyang tinitignang mabuti ang mga lakad ng kaniyang sangbahayan, at hindi kumakain ng tinapay ng katamaran.
28 Her children arise up, and call her blessed; her husband also, and he praiseth her.28 Nagsisibangon ang kaniyang mga anak, at tinatawag siyang mapalad; gayon din ang kaniyang asawa, at pinupuri siya niya, na sinasabi:
29 Many daughters have done virtuously, but thou excellest them all.29 Maraming anak na babae ay nagsisigawang may kabaitan, nguni't ikaw, ay humihigit sa kanilang lahat.
30 Favour is deceitful, and beauty is vain: but a woman that feareth the LORD, she shall be praised.30 Ang lingap ay magdaraya, at ang kagandahan ay walang kabuluhan: nguni't ang babae na natatakot sa Panginoon, ay siya'y pupurihin.
31 Give her of the fruit of her hands; and let her own works praise her in the gates.31 Bigyan ninyo siya ng bunga ng kaniyang mga kamay; at purihin siya ng kaniyang mga gawa sa mga pintuang-bayan.